Het Spaanse alfabeth
De verdrijving van de morisken uit Spanje
Na de val van Granada, het laatste bolwerk van het islamitische Al-Andalus, in 1492 gingen de overwonnen moslims in het toenmalige Al-Andalus er nog van uit dat moslimlegers uit Afrika hen spoedig te hulp zouden schieten om de stad te heroveren. Dat bleek echter heel anders te lopen: geen enkel leger kwam de Middellandse Zee over om de nieuwe christelijke overheersing te bestrijden. Zo konden ze op den duur niet anders dan zich schikken in hun lot. >>Lees verder.
'La tierra es pobre', over de leegloop van het Spaanse platteland
Het Spaanse platteland is in crisis. Al sinds de jaren 60 trekken de jongeren stelselmatig weg naar de steden en naar het buitenland. Voor de ene is er vanwege de opkomende technologie, die arbeidsplaatsen opslokt, geen plaats meer en anderen zien een zwaar leven als boer gewoon niet meer zitten. De dorpen vergrijzen, en er komt zelden iets voor terug. Maar wat gebeurt wanneer er in een dorp, dat leeft van de veeteelt en de akkerbouw, straks niemand meer permanent woont? Met de korte film 'La tierra es pobre' (Het land is arm) wil fotograaf/filmer Ernst Lalleman hiervan een getuigenis neerzetten. Hoe reageren de dorpelingen op dit probleem en op het bedreigde voortbestaan van hun dorp? >>Lees verder.
Spaanse leenwoorden en wat ze (zijn gaan) betekenen
De Spaanse erkenning van de Nederlanden als soevereine staat
België in de Ronde van Spanje
.jpg)
De herovering van São Salvador de Bahia
België en Spanje in het voetbal
De Spaanse spion die de Tweede Wereldoorlog won
Maatschappij en kunst van de Iberiërs
Vanaf in ieder geval 3000 tot circa 60 v. C. werd een groot deel van het Iberische schiereiland, in het bijzonder het zuiden en het oosten van het tegenwoordige Spanje, tot aan Languedoc in Frankrijk bewoond door verschillende volkeren, die door Griekse zeelieden 'Iberiërs' of 'Iberianen' werden genoemd. Deze benaming komt van de Iberusrivier, die het land doorstroomde en tegenwoordig de Ebro wordt genoemd.
>>Lees verder.
De Cervantes prijs voor de Spaanstalige literatuur
'Complutum', het Romeinse Alcalá de Henares (Madrid)
De stad Alcalá de Henares, in de regio Madrid, werd in Romeinse tijd Complutum genoemd. Het werd gebouwd in de eerste eeuw en in de derde eeuw grotendeels gerehabiliteerd en hervormd. De totstandkoming van deze stad moet worden gezien als het resultaat van haar uitstekende ligging tussen verschillende communicatieroutes en de nabijheid van natuurlijke hulpbronnen, zoals de Henares-rivier en de omliggende akkers.
De Romeinse aanwezigheid in het gebied heeft ongeveer zes eeuwen geduurd, vanaf de eerste eeuw v.C. tot de val van het westerse Romeinse Rijk. Volgens archeologisch en epigrafisch bewijs lijkt de stad een grote ontwikkeling te hebben doorgemaakt in het laat-Romeinse rijk, ondanks de crisis die het doormaakte vanaf de derde eeuw.
Boven: resten van een basiliek uit de derde eeuw
Boven: resten van een basiliek uit de derde eeuw
De noordelijke termen van de stad waren verbonden met de basiliek. Ze werden voor het eerst gebruikt als openbare baden tot het einde van de 3de eeuw. Toen werden omgevormd tot een Curia, ruimte voor de vergadering van de Senaat.
De zuidelijke termen werden aan het einde van de 3de eeuw gebouwd ter vervanging van de noordelijke baden, nadat deze waren omgebouwd tot Curia.
De Curia was verbonden aan de basiliek. De traditie plaatst hier het martelaarschap van de heiligen Justo en Pastor, hoewel waarschijnlijk het vonnis werd geveld en uitgevoerd in de 'Campo Laudable' net buiten Complutum.
Boven: Overblijfselen van de Curia
Boven: Overblijfselen van de Curia
Het centrale deel van de vindplaats is het 'Casa de los Grifos' (Huis van de Griffioenen), gebouwd in het midden van de 1ste eeuw en in gebruik tot de 4de eeuw, toen het werd verwoest door een brand. Het was een van de beste 'domus' van de stad. Er werden diverse muurschilderingen aangetroffen, die worden gerestaureerd.
Mozaïek gewijd aan de god Bacchus (te bezichtigen in het archeologisch museum van Alcalá de Henares)
Mozaïek met vissen en dolfijnen (te bezichtigen in het archeologisch museum van Alcalá de Henares)
Wat het 'Casa de Hippolytus' (Huis van Hippolytus) wordt genoemd, is in feite in Romeinse tijd een soort school geweest. Vanuit het oogpunt van het bestuderen van de cultuur van die tijd is dat zeer interessant, want alle in het gebouw gedocumenteerde structuren geven de toenmalige vrije tijdbesteding weer.
In de grootste kamer, die dienst deed als hal, bevindt zich een groot mozaïek met een visserstafereel. Het werk werd gesigneerd door Hippolytus, een meester-mozaïekkunstenaar van mogelijk Noord-Afrikaanse afkomst (waarschijnlijk uit het huidige Tunesië). Het werd gemaakt in opdracht van één van de belangrijkste families in de stad.
Ander deel van hetzelfde vloermozaïek
Het zwembad in klaverbladvorm werd gebouwd tijdens de hervorming van de 3dee eeuw. Het was een volledig omsloten zwembad bedekt met een koepel en bekleed met wandmozaïek. Mogelijk was de aanleiding voor dit mozaïek een soort landschap.
Pronkstuk van El Greco gerestaureerd in het Prado
Het schilderij 'El expolio' (De beroving) van El Greco werd in de loop van 2013 gerestaureerd in het Prado museum te Madrid met oog op de herdenking van het vierde eeuwfeest van de dood van Kretenzische schilder in 2014. Het schilderij, dat de Passie vertegenwoordigt, is eigendom van de kathedraal van Toledo en is een van de belangrijkste van El Greco, ondanks dat het in zijn tijd door de Raad van dezelfde kathdraal, de opdrachtgever, werd afgewezen, waarna de beroemde schilder betaling via een rechtzaak moest zien af te dwingen. >>Lees verder.
De ´kwestie' Gibraltar, al 300 jaar oud en nog steeds actueel
'El Escorial', ascetisch koningspaleis
Ongeveer op 45 kilometer ten noordwesten van Madrid vond de Spaanse koning Filips II (1527-1598) op een oorspronkelijk eenzaam bergachtig terrein de ideale plek om zijn paleis te bouwen. Uiteindelijk werd het een immens en streng abdijcomplex, een kasteel, klooster en koninklijk mausoleum inéén, onder de naam 'El Escorial'. De bouw van dit kloosterpaleis, dat onder een typisch Spaanse Renaissance stijl valt, werd vanaf 1561 -het jaar waarin Filips II besloot Madrid de hoofdstad van Spanje te maken- ontworpen door de architect Juan Bautista de Toledo (1515-1567) en in 1563 werd de bouw begonnen.
>>Lees verder.
Empanada Gallega, een lange traditie
'Queimada', magische drank uit Galicië
Geschiedenis van het Spaanse volkslied
Drie legenden over de Spaanse Pyreneeën
De 'Pasión vivente´van Colmenar Viejo
In Spanje wordt elk jaar de zg. 'Semana Santa' gevierd. Dat is de week voor Pasen, met als hoogtepunt 'Jueves Santo' en 'Viernes Santo' (Witte donderdag en Goede Vrijdag). Rond die dagen worden overal ten lande processies gehouden. >>Lees verder.
Spaanse speelkaarten, de basis voor tarot
De triomfantelijke terugkeer in Spanje van 'La Mercedes'
Typische Spaanse kerstlekkernijen
Kerst zou in Spanje geen kerst zijn zonder veel eten en drinken, en allerlei typische zoetigheden en desserts, die goed genuttigd kunnen worden onder het genot van een 'cava' (Spaanse champenoise), horen daarbij. Sommige hebben zelfs een eeuwenoude traditie. >>Lees verder.
De Stier van Osborne, controversiëel cultuurgoed
Spaanse Joden in Nederland
Mencía de Mendoza, beschermster van wetenschap en kunst
'Gofio', historisch Canarisch volksvoedsel
Almería, het Spaanse Hollywood
Sinds de jaren zestig is Almería, in het Spaanse Andalusië, een waar mekka voor filmproducenten, niet in de laatste plaats vanwege haar woestijnachtig landschap dat veel weg schijnt te hebben van dat van Texas. Er zouden dan ook -in het bijzonder in de zeventiger jaren- enkele beroemde westerns gedraaid worden, vooral van Italiaanse makelij, zoals 'The Good, the Bad and The Ugly'(1966), 'A Fistful of Dollars' (1964) en 'For a Few Dollars More' (1965), van de regisseur Sergio Leone -met o.a. Clint Eastwood in een hoofdrol. Ook de vele 'consumptie'-films van Bud Spencer en Terence Hill hebben er het licht gezien. Nog altijd staan er de overblijfselen van de scenario's, die voor al deze films gebruikt zijn. >>Lees verder.
´Silbo gomero', de fluittaal van Gomera
Toen de Spanjaarden in de vijftiende eeuw voor het eerst op de Canarische Eilanden kwamen verbaasden zij zich over de manier waarop de 'Guanches', de oorspronkelijke bewoners, over grote afstand met elkaar communiceerden door middel van fluitende tonen. De ontwikkeling van dit bijzondere communicatiesysteem heeft dan ook te maken met het geheel eigen, meestal ruwe landschap op deze vulkanische eilanden, met hun diepe valleien en scherpe ravijnen. >>Lees verder.
300 jaar Biblioteca Nacional de España
De 'Biblioteca Nacional de España' (Nationale Bibliotheek van Spanje) zag het licht op 1 maart 1712 onder de naam 'Real Librería´(Koninklijke Bibliotheek) op initiatief van Filps IV, de eerste Bourbon koning van Spanje. In die periode werd er hoofdzakelijk de privé-collectie van de Spaanse monarchen bewaard. In drie jaar tijd had de bibliotheek een aantal van 28.242 gedrukte boeken, 1.282 manuscritpten en 20.000 medalles opgebouwd. >>Lees verder.
Franco, autoritair maar niet totalitair?
Het nieuwe 'Diccionario Biográfico Español' (Spaans Biografisch Woordenboek) van de Real Academia de la Historia (Koninklijke Academie voor Geschiedenis) meent dat Francisco Franco Bahamonde, beter bekend als generaal Franco of 'el Caudillo' (1892-1975), 'autoritair was, maar niet totailitair'. Deze nogal lijvige boekwerken, die 6,4 miljoen euro aan gemeenschappelijk geld gekost hebben, blijkden niet één keer te verwijzen naar de franquistische onderdrukking, die Spanje heeft beleefd tussen 1939 en 1975. Volgens de tekst die we erin kunnen aantreffen was Franco een dappere en katholieke generaal, die deelnam aan een staatsgreep tegen een chaotische regering met uitsluitend de bedoeling om de democratische monarchie te herstellen. Die tekst wijdt in totaal 5 pagina´s aan de dictator zelf, en slechts één alinea aan de Spaanse Burgeroorlog, waarin ongeveer een half miljoen Spanjaarden dankzij de opstand van Franco en consorten het leven lieten. Ook wordt er met geen woord gerept over de 150.000 slachtoffers die tijdens 'De Spaanse holocaust' van na de Burgeroorlog werden gemaakt d.m.v. zuiveringen en executies. >>Lees meer hierover.
De Spaanse cinema en de Academie van Hollywood
De laatste twintig jaar zijn erg belangrijk gebleken voor de relatie tussen de Spaanse cinema en de ‘Academy Awards’ oftewel de Oscar. Acteurs als Javier Bardem (in ‘No Country for Old Men’ van het regisseursduo Joel & Ethan Coen, 2008) en Penélope Cruz (‘Vicky Cristina Barcelona’ van Woody Allen, 2008) en regisseurs als Almodóvar en Amenábar hebben dankzij het winnen van deze internationaal zeer gewaardeerde filmprijs het land op de kaart gezet. In de jaren ’70 ontvingen enkele Spaanse technici al het beeldje, maar de victorietocht begon eigenlijk in 1982 met de eerste Oscar voor de beste buitenlandse film voor ‘Volver a empezar’ van José Luis Garcí (zoe foto boven).>>Lees verder.
Het klooster van Yuste, laatste optrek van keizer Karel
In het najaar van 1556 trok een karavaan over de 1480 meter hoge Las Yeguas-pas in de westelijke uitlopers van de Spaanse Cordillera Central. Ze bestond uit zo'n 50 hofdienaars, die een draagstoel met zich meedroegen met daarin de oude en zieke Karel V (1500-1558). Het doel van de reis -tegenwoordig na te wandelen onder de naam 'la Ruta del Emperador'- was het slot Jarandilla van de graven van Oropesa in het dal van La Vera. Daarvanuit zou de ex-koning, die net een jaar daarvoor afstand had gedaan van zijn troon ten gunste van zijn zoon Filips II, gedurende de komende winter toezicht houden op de bouw van een villa binnen de muren van het nabijgelegen hiëronymietenklooster van Yuste, gesticht in 1402. In die villa wilde Karel V in vrome afzondering zijn laatste levensdagen doorbrengen.>>Lees verder.
Stichting Carlos de Amberes, tussen Spanje en de Lage Landen
'Made in Spain'
Spanjaarden staan over de wereld bekend als de uitvinders van de stierengevechten, de gitaar, de ‘flamenco’ en de ‘paso doble’ dans. Maar wie wist dat ook de sigaret, het voetbalspel, de dweilstok en vele andere bekende voorwerpen en technieken uit het land van onder de Pyreneeën komen? Hier volgt een lijstje.>>Lees verder.
De ezel in Spanje, bedreigd met uitroeiing
Vroeger was de ezel niet weg te denken uit het Spaanse 'platteland'. Het dier werd dan ook gebruikt voor allerlei karweitjes, vooral voor het dragen van lasten. Tegenwoordig hebben de boeren daar andere -gemotoriseerde- middelen voor. Het is makkelijker en sneller, maar niet altijd even goed voor het milieu. En de ezel is de dupe van al deze vooruitgang. Het dier wordt vandaag de dag bedreigd met uitroeiing.
>>Lees verder.
Benidorm, stad van culturen
Bij een vakantie in Bendidorm denken de meeste toch wel meteen aan massatoerisme. Toch is deze stad een bijzondere, historische plaats als het gaat om traditionele feesten en feestdagen. Er zijn namelijk veel Spanjaarden woonachtig in deze stad, die van origine uit andere delen van Spanje zoals Andalusie of Galicie komen. Dit zorgt ervoor dat vrijwel alle feestdagen hier gevierd worden, zelfs typische regio feestdagen. Elk jaar zijn er zelfs meer dan 30 feesten in de straten, op de pleinen en op het strand van Benidorm. Er is dus bijna elke week wel een feest te bezoeken in de veelzijdige stad.De belangrijkste feestdagen uit de geschiedenis is het feest 'Moros y Christianos' dat plaatsvind in oktober. Daarnaast is het verbranden van 'Juanillos' in de nacht van San Juan een belangrijke traditie op 23 en 24 juni. Behalve de grote traditionele feesten heeft Benidorm ook een schat aan kleinere feestdagen die allemaal zeer interessant zijn te bezoeken. Zoals het feest ter ere van de beschermheilige van Benidorm, 'Virgen del Sufragio', dat half november plaatsvindt.
Lees ook:
>>Curieuze feesten in Spanje
>>De belangrijkste feestdagen in Spanje
>>Feestdagen in Madrid
>>'Santos inocentes', het Spaanse 1 april
Het naturalisme van Juan van der Hamen
Dat er tijdens de Tachtigjarige oorlog in de Nederlanden ook voorstanders waren van de koning in Spanje bewijst de Vlaamse familie van de barokke stillevenschilder Juan der Hamen y León, die in 1596 in Madrid katholiek gedoopt werd. Zijn vader, Johan of ook Juan sr., telg uit een aristocratisch geslacht uit Vleuten (Utrecht) maar geboren in Brussel, had zich al in 1586 in Spanje gevestigd, waar hij het er tot lid van de ‘Guardia de los Arqueros reales’ gebracht, de persoonlijke lijfwacht van Koning Filips II zelve. Niet veel later huwde hij daar Dorothea Whitman Gómez de León, uit zowel een Vlaams als Toledaans adellijk geslacht en kwamen in ieder geval drie zonen op de wereld, Pedro, Lorenzo en Juan.
>>Lees verder.
'Reyes Magos', het Spaanse Sinterklaas
Het verhaal is algemeen bekend: toen Jezus in Bethlehem was geboren kwamen de Drie Wijzen uit het Oosten van verre op hun kamelen en brachten hem cadeautjes, in de vorm van goud, wierook en mirre. Dit is een gebeuren, historisch of niet, dat na meer dan 2.000 jaar nog steeds op 6 januari vooral in katholieke gebieden gevierd wordt. In Spanje en andere Spaanstalige gebieden is ‘Reyes magos’ (Driekoningen) al eeuwenlang een kinderfeest, waarschijnlijk het alleroudste van de wereld. Het is niet ondenkbaar dat bepaalde gewoonten van ons Sinterklaasfeest daardoor beïnvloed kunnen zijn.>>Lees verder.
Abonneren op:
Posts (Atom)